Президент Тоқаев 8 наурызбен құттықтады: бұл әйелдерді неге ренжітеді?
Ресми мерекелік сөздердің астарында не жатыр? Президенттің 8 наурыздағы құттықтауы әйелдердің қандай жүйелі проблемаларын жасырып тұрғанын Qazleft түсіндіреді.
Читать статью на русском здесь. Read this article in English here.
Ресми Ақорда тағы да бір мәтін жариялады. Мұндайды тәрбиелі қоғамда «еңбекті пайдаланудың үндеуі» деп атар еді. Мемлекеттік БАҚ «даналық пен сұлулық» туралы сөздерді таратып жатқанда, біз, Qazleft жобасы, тіке айтамыз: Қасым-Жомарт Тоқаев жүйелі қысымды гүлдермен жауып, қазақстандық әйелдерді ренжітті.
«Табиғи бастау» туралы балдай тәтті сөздердің астында салқынқанды есеп жатыр: әйелдер неолибералды экономиканың кемшіліктерін тегін көтере берсін деген ой. Фактілерге сүйеніп көрелік.
«Төзімділікпен» ренжіту: Тегін еңбекті батыр ету
Дәйексөз: «Сіздердің мойындарыңызда көптеген қам-қарекет... әйелдер ылғи да төзімділіктің символы болып келеді».
Ренжіту неден: Президент қазақстандық әйелдерді мемлекеттің өзі жасаған жағдайға шыдамдылық танытқаны үшін мақтайды. Ол «қам-қарекет» деп атаған нәрсенің аты – нақты өмірде әлеуметтік өмірдің дағдарысы. Қазақстанда әйел еркекке қарағанда үй шаруасына күніне орта есеппен 3-4 сағат артық жұмсайды. Мемлекет балабақшалар, ауруханалар, қарттар үйлеріне кететін триллиондаған теңгені үнемдейді, өйткені бұл жұмысты әйелдер — «төзімділікпен» және тегін атқарады.
- Qazleft ұстанымы: Бізге әйелдердің төзімділігі туралы комплименттер керек емес. Біз 7 сағаттық жұмыс күнін және тұрмыстық инфрақұрылымға инвестиция салуды талап етеміз. Сонда үйдегі «екінші ауысым» гендерге қарай берілетін міндетті жаза болмайды.
Биологиялық тор: Табиғи міндет пе, өз бетінше шешім қабылдау құқығы ма?
Дәйексөз: «Әйелдерге тән қасиеттің басты сыры – соғыстарды тоқтатып, бейбітшілік орнату».
Ренжіту неден: Бұл әйелді саяси тұлға ретінде мойындамау. Әйелді тек биологиялық затқа, бәрін татуластыратын «табиғи күшке» айналдырады. Бұл билікке өте ыңғайлы: әйелдер құқығын қорғайтын нақты жүйе құрудың қажеті жоқ, «бейбітшілік пен келісімге» әйелдердің өзі жауапты деп қоюға болады.
- Qazleft ұстанымы: Әділеттілік – бұл «табиғи инстинкт» емес, бұл тұрмыстық зорлық-зомбылық туралы түбегейлі заң және ЛГБТИК+ қауымдастығының құқықтарын толық заңдастыру. Әйел – «татуластырушы» емес, ол – ашулануға және күресуге құқығы бар саяси тұлға.
Экономикалық екіжүзділік: Кедейлік аясындағы «жетістіктер»
Дәйексөз: «Қазақстандық әйелдер білім мен денсаулық сақтаудан ғылым мен бизнеске дейінгі әртүрлі салаларда сәтті жұмыс істеп жүр».
Ренжіту неден: Бұл екіжүзділіктің биік шыңы. Қазақстанда білім мен медицина – ең төмен ақы төленетін салалар және онда негізінен әйелдер жұмыс істейді. Президент әйелдерді мемлекеттің өзі ең ұятсыз төмен жалақы белгілеген салалардағы «табыстары» үшін мақтайды. Ал еліміздегі еңбекақыдағы гендерлік айырмашылық шамамен 30-35% құрайды.
- Qazleft ұстанымы: Ұлттық банк инфляцияны реттеу және жоғары пайыздық мөлшерлемемен экономиканы тұншықтырып жатқанда, әйелдердің нақты табысы азаюда. Біз прогрессивті салық салуды (10 млн теңгеден астам табысқа 55% дейін) және мұғалімдер мен дәрігерлердің жалақысын орташа жалақының 300-500% деңгейінде болуын талап етеміз.
Жаңа Конституция әйелдерді бақылау құралы ретінде
Дәйексөз: «Негізгі Заң жобасы ана мен баланы, неке және отбасы институтын қорғауды күшейтуге бағытталған».
Ренжіту неден: Бұл сөздерде әйел тек «неке институтына» қосымша ретінде қарастырылады. Әйелдерді жеке экономикалық бостандық арқылы емес, патриархалдық байланыстарды күшейту арқылы «қорғауға» тырысады.
- Qazleft ұстанымы: Нағыз қорғау – бұл ең төменгі жалақы 500 000 теңге және меншікті демократияландыру. Бізге стратегиялық салаларды мемлекет меншігіне алу және басқарудың 50% еңбек ұжымдарына беру керек. Ел байлығына ие болғанда ғана әйел шынымен еркін бола алады.
Тоқаевтың құттықтауы – идеологиялық есірткі. Әйелдерден активтер олигархтардың қолында, ал әйелдерге қатысты зорлық «отбасылық іс» саналып, әдетке айналған елде «адал, жігерлі және заңға бағынатын» болуды сұрайды.
Біз, Qazleft, сіздердің гүлдеріңізден бас тартамыз. Біз талап етеміз:
- Олигархтардың активтерін (50 трлн теңге) әлеуметтік қажеттіліктерге тәркілеу.
- Әкелерге міндетті демалыс енгізу арқылы ана болғаны үшін айыппұлды жою.
- Тікелей демократия және президент лауазымын жою.
8 наурыз – бұл көктем мерекесі емес. Бұл сіздердің «шабыттандыратын» езгілеріңізден босату үшін күрес күні.
Qazleft қатарына қосылыңыз! Бірге біз өзімізге заңды түрде тиесілі нәрсені қайтарып аламыз!